Dlaczego Mindfulness w organizacji to najlepsza inwestycja w Twoich pracowników?

Współczesny świat biznesu pędzi w niesłychanym tempie. W erze cyfrowej, nieustannego dostępu do e-maili, smartfonów i komunikatorów, funkcjonujemy w środowisku, które wymaga od nas bycia w pełnej gotowości niemal przez dwadzieścia cztery godziny na dobę. Skutkiem tego jest zjawisko, które badacze z Uniwersytetu Harvarda zdefiniowali bardzo wprost: „Rozproszony umysł to umysł nieszczęśliwy”. Wnioski z ich badań, opublikowane w prestiżowym magazynie „Science”, jasno pokazują, że jako ludzie spędzamy mnóstwo czasu na myśleniu o rzeczach, które wcale się wokół nas nie dzieją. Z biznesowego punktu widzenia oznacza to jedno – pracownicy są fizycznie obecni przy biurkach, ale ich uwaga jest rozproszona i dryfuje gdzie indziej.

Co naprawdę robi nasz umysł w pracy?

Badanie zespołu Matthew Killingsworth i Daniel Gilbert pokazało, że ludzki umysł „odpływa” aż przez 47% czasu czuwania, niezależnie od wykonywanej aktywności. Co więcej, uczestnicy byli mniej szczęśliwi, gdy ich uwaga była rozproszona, nawet jeśli myśleli o czymś przyjemnym.

W praktyce biznesowej oznacza to realne straty: spadek produktywności, większą liczbę błędów i niższą jakość decyzji.

Źródło: Killingsworth, M. A., & Gilbert, D. T. (2010). A wandering mind is an unhappy mind. Science.

Zarządzanie uwagą stało się dziś najważniejszą kompetencją w miejscu pracy. Dlatego też Mindfulness (Uważność) przestaje być jedynie modnym hasłem, a staje się kluczowym, strategicznym narzędziem wspierającym zdrowie, efektywność i innowacyjność w organizacjach.

Pułapka „automatycznego pilota” w biurze

Większość z nas doskonale zna ten stan: pędzimy od spotkania do spotkania, odpisujemy na e-maile w trakcie telekonferencji, jemy lunch przed ekranem monitora. Funkcjonujemy na „automatycznym pilocie”, nie mając pełnej świadomości tego, co robimy i czego w danej chwili doświadczamy. Ten chroniczny pośpiech i presja czasu prowadzą do nawarstwiającego się stresu. Jon Kabat-Zinn, pionier badań nad uważnością, zauważa, że nasze życie często przypomina zderzenie z „kompletną katastrofą” – presją, ciągłymi wymaganiami, listą rachunków do zapłacenia i trudnymi relacjami z ludźmi.

Gdy żyjemy w trybie nieustannej aktywności i ignorujemy sygnały przeciążenia wysyłane przez organizm, zaczynamy funkcjonować w stanie permanentnego pobudzenia, a wyczerpanie staje się naszą codziennością. To z kolei prowadzi do wypalenia zawodowego, w którym pracownik traci energię, entuzjazm i poczucie sensu swojej pracy. Jak zatem możemy temu zaradzić? Odpowiedzią jest wyjście z trybu ciągłego działania i wejście w tryb bycia.

Czym właściwie jest Mindfulness?

Uważność to nie jest magia, ucieczka od problemów, ani próba całkowitego „wyłączenia” myślenia, co byłoby tylko kolejną udręką. Jest to celowe, wolne od osądzania kierowanie uwagi na to, co dzieje się w chwili obecnej. To sposób na to, by przejść z trybu ciągłego robienia w tryb czystego istnienia.

W kontekście organizacyjnym, Mindfulness uczy nas, jak wcisnąć pauzę. Zrobienie przerwy w świecie biznesu nie jest stratą czasu, lecz przejawem radykalnego zdrowego rozsądku, współczucia i inwestycją w nasze zasoby. Paradoksalnie, jak zauważa badacz wydajności Tony Schwartz, najlepszym sposobem, by zrobić więcej, może być spędzanie dłuższego czasu na tym, by robić mniej – poświęcając go na strategiczną odnowę. Umiejętność zatrzymania się pozwala nam zyskać nową perspektywę i odpowiedzieć na stresujące wyzwania z większą klarownością, zamiast automatycznie na nie reagować.

Trening mięśnia, czyli jak działa 8-tygodniowy Kurs Redukcji Stresu w Oparciu o Uważność

Uważność jest umiejętnością, którą można trenować dokładnie tak samo, jak mięśnie. Wymaga to jednak systematyczności, dyscypliny i odpowiedniego poprowadzenia. Właśnie dlatego tak ogromną popularność w świecie biznesu zyskał 8-tygodniowy Kurs Redukcji Stresu w Oparciu o Uważność (znany na świecie pod skrótem MBSR). Program ten, opracowany w 1979 roku przez Jona Kabat-Zinna w Klinice Redukcji Stresu przy Uniwersytecie Massachusetts, stał się fundamentem nowoczesnej psychologii w miejscu pracy i medycyny partycypacyjnej. 

Na bazie MBSR powstało wiele 8-tygodniowych programów rozwijających uważność w różnych kierunkach, m.in. MBCT (Mindfulness-Based Cognitive Therapy), MSC (Mindful Self-Compassion) czy MBLC (Mindfulness Based Living Course), które włączają naukowo potwierdzone interwencje związane ze wzmacnianiem odporności psychicznej i elastyczności psychologicznej. 

Jak podejście do własnych błędów wpływa na efektywność pracowników? 

Współczesne programy oparte na uważności, takie jak MBLC (Mindfulness Based Living Course), coraz częściej uwzględniają element rozwijania życzliwości wobec siebie jako kluczowy komponent praktyki. 

Badania Kristin Neff pokazują, że rozwijanie samowspółczucia (self-compassion) wiąże się z niższym poziomem stresu, lęku i wypalenia, a jednocześnie z większą odpornością psychiczną, motywacją wewnętrzną i zdolnością do uczenia się na błędach.

Źródło: Neff, K. D. (2003). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Psychological Science.

Badania naukowe nad skutecznością programów opartych na uważności dostarczają fascynujących wniosków dla pracodawców. Opublikowane na łamach prestiżowych czasopism dowodzą, że regularny trening w miejscu pracy prowadzi do istotnych zmian w strukturze mózgu. W grupie zdrowych, ale narażonych na wysoki stres pracowników korporacji wykazano, że osoby po ośmiotygodniowym treningu MBSR miały znacznie silniejszą reakcję odpornościową organizmu na szczepionkę przeciwko wirusowi grypy niż grupa kontrolna. Zauważono u nich także przeniesienie aktywności elektrycznej w korze przedczołowej z prawej na lewą stronę, co w neuronauce wiąże się z większą odpornością na wyzwania emocjonalne, mniejszym poziomem lęku i wyższą inteligencją emocjonalną.

Psychologia pozytywna a uważność w zespole

Wprowadzenie uważności do organizacji silnie rezonuje z taką dziedziną, jaką jest Psychologia pozytywna. Badacze tacy jak Martin Seligman udowodnili, że nasz sposób myślenia o trudnościach, nasz optymizm i to, jak tłumaczymy sobie życiowe niepowodzenia, ma potężny wpływ na nasze zdrowie, odporność na stres i witalność. Mindfulness uczy nas postrzegania trudności nie jako paraliżujących zagrożeń, lecz jako wyzwań, z którymi możemy pracować.

Dzięki praktyce pracownicy budują w sobie poczucie spójności (przekonanie, że to, co robią, ma sens) oraz wiarę we własną sprawczość (pewność, że poradzą sobie z nowymi zadaniami). Pracownicy praktykujący Uważność rzadziej wpadają w panikę w obliczu kryzysów projektowych. Potrafią też efektywniej komunikować się w zespole. Uważna komunikacja uczy nas wejścia w perspektywę drugiej osoby i stopienia się z jej energią, zamiast bezproduktywnego, konfliktowego zderzenia sił – podobnie jak ma to miejsce w sztuce aikido. To właśnie z tej przestrzeni buduje się głębokie zaufanie i kooperację, które są fundamentem każdej zdrowej organizacji.

Dlaczego Twoja organizacja potrzebuje eksperta?

Czytanie o uważności, choć niezwykle inspirujące, rzadko wystarcza, aby wdrożyć ją w złożone struktury firmy. Jak zauważa twórca metody, mapa to nie to samo co terytorium – lektura menu w restauracji nie nasyci naszego głodu, musimy faktycznie wyruszyć w podróż i podjąć praktykę. Do przeprowadzenia organizacji przez ten proces transformacji niezbędne jest wsparcie wykwalifikowanego Trenera / Trenerki Mindfulness.

Doświadczona nauczyciel / nauczycielka mindfulness wie, jak dostosować techniki pracy z ciałem i umysłem (takie jak skanowanie ciała, uważne siedzenie czy uważna komunikacja w trudnych sytuacjach) do specyficznych wymagań środowiska korporacyjnego. Pomaga pracownikom przejść przez początkowe trudności, uczy radzenia sobie z gonitwą myśli oraz pokazuje, jak wpleść kilkuminutowe momenty świadomego oddechu i zatrzymania w sam środek intensywnego dnia pracy. To ekspert, który dba o odpowiedni rytm wprowadzanych zmian i zapewnia bezpieczną przestrzeń do rozwoju.

Uważne przywództwo to biznesowa przyszłość

Największe i najbardziej innowacyjne firmy na świecie (w tym giganci z Doliny Krzemowej, tacy jak Google czy Apple, oferujące swoim pracownikom regularne programy oparte na uważności) od dawna wiedzą, że innowacyjność i kreatywność nie rodzą się z ciągłego wyczerpania i wielozadaniowości. Wdrażając Mindfulness w swojej organizacji, dajesz swojemu zespołowi realne narzędzie do tego, by potrafili pracować mądrzej, a nie ciężej.

Dbając o profilaktykę stresu i prewencję wypalenia zawodowego, realnie obniżasz koszty związane z absencją pracowników, a jednocześnie rozwijasz ich empatię i potencjał umysłu. Uczysz ich, że każda chwila pracy, nawet ta trudna i pełna presji, może być szansą do znalezienia kreatywnych rozwiązań. Zaproś uważność do swojej firmy.

——————————————————————————– 

Powyższy artykuł powstał na podstawie wiedzy i inspiracji zaczerpniętych z książki:

Źródło: Kabat-Zinn Jon, Życie, piękna katastrofa. Mądrością ciała i umysłu możesz pokonać stres, choroby i ból, tłum. Roman Skrzypczak, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2018.